Excursie Ravenstein - voorjaar 2025

Het bezoek op 14 juni draaide vooral om het Philips van Kleefbolwerk uit 1509 in een hoek van de vestingstad Ravenstein. De ontdekker, opgraver en eigenaar van dit bijzondere bolwerk, Martin Jan van Mourik, ontving ons en gaf zelf een bevlogen toelichting op dit vroege vestingwerk naar oud-Italiaans model.

Lees meer »

Excursie Kasteel van Breda - najaar 2023

Op 14 oktober was er de door Guido van den Eynde georganiseerde excursie naar Breda. In de Waalse kerk hield Guido een verhelderende lezing over de organische samenhang van kasteel en stad van Breda. Daarna wandelden we naar het kasteel en na de verplichte controle bij de ingang kregen we een uitvoerige rondleiding over het kasteelterrein (KMA). Er werd uitleg gegeven over de opgravingen hier door de tijd heen en er kon een bezoek worden gebracht aan de kazemat van het Blokhuis. De excursie werd afgesloten met het bekijken van de tentoonstelling over de KMA in het Justinus van Nassau-museum.

Lees meer »

Excursie Fort Giessen - voorjaar 2023

Op 1 juli was er een excursie naar het Fort Giessen in het Land van Altena. Het fort werd gebouwd in 1878-1881 ter versterking van de Nieuwe Hollandse Waterlinie en speciaal ter bescherming van Woudrichem. De meest actieve periode was de mobilisatietijd in de Eerste Wereldoorlog. Na lange verwaarlozing werd het in 1972 overgedragen aan Het Brabants Landschap, waarna het weer werd opgeknapt. Het staat intussen op de Unesco Werelderfgoedlijst.

Lees meer »

Excursie Kasteel Heeswijk - voorjaar 2022

Op 14 mei werd er voor de leden een excursie georganiseerd naar kasteel Heeswijk. Aanleiding was het heringerichte keldergedeelte, waar tevens de vroege bouwgeschiedenis nog eens goed kon worden toegelicht. Speciaal voor ons was verder de ommuurde moestuin van het kasteel opengesteld.

Lees meer »

Excursie Kasteel Tongelaar (Mill) - najaar 2019

De najaarsexcursie vond plaats op 15 december en ging naar Kasteel Tongelaar bij Mill. Taco Hermans gaf hier een bouwhistorisch overzicht, waarbij de opmerkelijke poorttoren uit het einde van de veertiende eeuw centraal stond. Aanvullend kon de heer H. Wagenberg toelichten hoe hij hier zijn jeugd had doorgebracht, toen het kasteel nog in familiebezit was. Het bezoek geeft aanleiding tot nader onderzoek naar de kasteelgeschiedenis, omdat met name de vroegste vermelding (1282) nog allerlei vragen oproept.

Lees meer »

Excursie Kasteel Montfort - voorjaar 2019

Op 6 juli vond een zeer geanimeerde middagexcursie plaats naar de ruïne van Montfort in Limburg. Na het welkom met koffie/thee en gebak gaf Fedor Coenen het gezelschap een uitvoerige rondleiding in, op en onder de ten dele geconsolideerde ruïneresten. De directe voorgeschiedenis van het kasteel behoeft altijd nog een meer uitgebreid archeologisch onderzoek, maar vanaf 1251-1267 is de bouwgeschiedenis helder met de opmerkelijke aanleg van een veelhoekige burcht met vier ronde hoektorens. Als extra en voor het huidige Nederland uniek element verrees daarbij aan de frontzijde naast de ingang een zogeheten tour-à-bec, een snaveltoren. In dit geval een forse ronde toren, uitlopend op een punt aan de voorzijde. De aanleg kan worden toegeschreven aan Hendrik van Gelre, prins-bisschop (elect) van Luik met een discutabele reputatie. In 1277 kwam Montfort aan Gelre.

Lees meer »

Excursie Kasteel Nemerlaer (Haaren) - zomer 2018

Op zaterdag 16 juni 2018 brachten de 30 deelnemers een genoeglijke middag door op Kasteel Nemerlaer bij Haaren. Onze vereniging is daar ooit éénmaal geweest, in 1978, in het oprichtingsjaar van onze vereniging. Dat is nu 40 jaar geleden, dus tijd om een en ander eens te herdenken.

Lees meer »

Excursie Kasteel van Wouw en Landgoed de Wouwse Plantage - najaar 2016

Tijdens de bijzondere najaarsexcursie van 15 oktober 2016 brachten we een bezoek aan Wouw. Hier wordt de voor onze streken unieke ronde burcht opnieuw blootgelegd. In 1934 is deze eventjes in het zicht geweest en opgemeten, daarna weer grotendeels ondergestopt. Sindsdien zijn er wel verschillende publicaties gewijd aan dit object, maar nam ook het aantal vragen toe. Onder andere naar de staat van het nog aanwezige muurwerk.De huidige blootlegging dient om hier letterlijk zicht op te krijgen en te bepalen wat de beste conservering moet zijn. Tegelijk geeft het ons een unieke kans te beoordelen wat men in 1934 wel en niet heeft gezien en hoe de plattegrond van deze burchtaanleg eigenlijk geïnterpreteerd zou kunnen worden. Na de lunch in Wouw werd een rondleiding verzorgd op het landgoed De Wouwse Plantage met een van de laatst gebouwde grote buitenplaatsen van Noord-Brabant.

Lees meer »

Excursie Kasteel Maurick (Vught) - zomer 2016

Het bestuur van de vereniging Vrienden van Brabantse Kastelen organiseerde op zondag 10 juli 2016 een middagexcursie naar Kasteel Maurick in Vught waaraan maar liefst 49 leden deelnamen.Kasteel Maurick heeft een doorstart gemaakt als horecagelegenheid en de nieuwe uitbater gaf ons de gelegenheid om eens kennis te komen maken. Er is gekozen voor een zondagmiddag, omdat dan het restaurant gesloten is en we de vrijheid hebben het complex in alle rust te kunnen bekijken. Wel is sinds kort de Brasserie op zondag open en daar begonnen we dan ook (traditioneel) met koffie en gebak.Vervolgens gaf ons verenigingslid Rob Gruben een presentatie over de bouwgeschiedenis van het kasteel, gebaseerd op nog lopend onderzoek. Die bouwgeschiedenis bleek heel anders in elkaar te zitten dan in de literatuur altijd werd aangenomen.Na deze presentatie was er volop gelegenheid het gebouw en zijn directe omgeving te bekijken.

Lees meer »

Excursie De Borggraaf (Lottum) en Huis Heijen - najaar 2015

Tijdens de najaarsexcursie van onze vereniging bezochten op zaterdag 10 oktober 2015 maar liefst 54 deelnemers twee zestiende-eeuwse kasteeltjes of beter gezegd edelmans-woningen langs de Maas. Beide zijn in privébezit, maar de eigenaren/bewoners waren bereid om ons te ontvangen. Het gaat daarbij om De Borggraaf in het ‘rozendorp’ Lottum en het kasteel in Heijen. Tussendoor werd de lunch genoten op een eveneens bijzondere locatie: de Bosbrasserie ‘In de Sluis’ in Well.

Lees meer »

Excursie Kasteel van Asten - voorjaar 2015

Op zaterdag 30 mei 2015 brachten de leden van onze vereniging een bezoek aan de geconsolideerde ruïne van het Kasteel van Asten.De Stichting Behoud Kasteelerfgoed Asten beijvert zich al jaren voor het in standhouden van deze ruïne en de inrichting van het omliggende kasteellandschap. 

Lees meer »

Excursie Kasteel Loon op Zand - najaar 2014

De najaarsexcursie 2014 werd gehouden op 22 november in Loon op Zand. Tijdens deze excursie, die werd gecombineerd met de jaarvergadering over 2013, werd een uitgebreid bezoek gebracht aan het Kasteel van Loon op Zand, ook wel bekend als 'het Witte Kasteel'.Dit kasteel was de afgelopen jaren regelmatig in het nieuws, er waren allerlei verschillende plannen, het stond een tijd leeg, er werd 'anti-kraak' in gehuisvest, etc. Momenteel is het kasteel in het bezit van een nieuwe stichting die zoekt naar mogelijkheden om het complex zo verantwoord mogelijk te exploiteren. Hoewel deze laatste ontwikkelingen ten tijde van de excursie nog vrij vers waren, werd ons tijdens het bezoek duidelijk dat er hard wordt gewerkt, welkeplannen men nog heeft en hoe het gebouw er nu bij staat.

Lees meer »

Excursie Woontoren Ter Heyden (Rotselaar) en Kasteel van Horst (Sint-Pieters-Rode) najaar 2012

Op zondag 28 oktober 2012 namen 36 leden en introducés deel aan de najaarsexcursie naar Zuid-Brabant. Bezocht werden de unieke woontoren van Ter Heyden bij Rotselaar en de fraaie veelhoekige waterburcht van Horst bij St.-Pieters-Rode.Horst werd voor het laatst door onze vereniging bezocht in 2002. Inmiddels zijn de resultaten van archeologisch en bouwhistorisch onderzoek verwerkt en is men begonnen met de restauratie. Ter Heyden was altijd voor het publiek gesloten, maar sinds kort bestaat er een mogelijkheid tot rondleiding.Met deze twee objecten kregen de deelnemers een aardige kijk op het kastelenbestand in Vlaams-Brabant.

Lees meer »

Excursie De Grote Ruwenberg, ’t Vaantje en Jachtslot Haanwijk (allen gemeente Sint-Michielsgestel) - voorjaar 2012

Het bewaardgebleven slotje ontwikkelde zich vanuit een 14de-eeuwse aanleg, waarvan een stuk fundering en een fragment opgaand muurwerk werd teruggevonden tijdens het onderzoek. In het tweede kwart van de 16de eeuw vond er een ingrijpende verbouwing plaats. Van deze fase resteren nog de voorvleugel, het fraaie traptorentje en de zijvleugel. Ook de oorspronkelijke kapconstructies bleven behouden.

Lees meer »

Excursie Kastelen Dussen, Geldrop en Heeze - 2010

Reeds in 1331 stond hier een kasteel dat waarschijnlijk geheel opging in een nieuw kasteel dat in 1387 werd gebouwd door Arend van der Dussen, baljuw van Zuid-Holland. Het kasteel lag in het Hollands-Brabantse grensgebied en was voor die tijd zeer modern aangelegd op een vierkant grondplan. Het was opgetrokken met zwaar muurwerk, zonder uitspringende hoektorens en voorzien van een poortgebouw tussen twee ronde torens. Tegenwoordig is alleen het keldergedeelte nog middeleeuws te noemen. De hele opbouw dateert uit later tijd. De binnenplaats kent een opvallende renaissance zuilengalerij. Het kasteel werd na zware schade in de Tweede Wereldoorlog gerestaureerd. Nu in gebruik voor representatieve doeleinden, culturele activiteiten en horeca.

Lees meer »

Excursie Het Markiezenhof (Bergen op Zoom), Het Tongerlohuys ( Roosendaal) en de beide woontorens van Deurne - 2009

Het Markiezenhof is ongetwijfeld één van de mooiste stadspaleizen van West-Europa. De befaamde bouwmeester Anthonis Keldermans bouwde rond 1500 dit prachtig laat-gotisch vorstelijk verblijf voor Jan II van Glymes, heer van Bergen, die een paleis wilde dat recht deed aan zijn vooraanstaande positie in de Nederlanden. Het uitgestrekte complex is gebouwd rond twee binnenplaatsen en een aantal fraaie tuinen. In het paleis is nu een museum met onder meer stijlkamers waar de adellijke sfeer uit vroeger tijden nog tastbaar is.Zie verder: www.markiezenhof.nl

Lees meer »

Excursie Alden Biesen (bij Bilzen), Landen (Vlaams-Brabant), Kasteel Oijen en Kasteel Ravenstein - 2008

Kort na 1220 gaf de graaf van Loon de Duitse Orde de mogelijkheid tot het stichten van een commanderij (huis met hospitaal in dit geval) in Alden Biesen. Van dit oorspronkelijke complex zijn alleen de funderingen van een 13de-eeuwse kapel met toren teruggevonden. Van 1543 tot 1566 volgde een grootscheepse nieuwbouw met een vierkant hoofdgebouw met vier ronde hoektorens in een stijl die de overgang van late gotiek naar de Renaissance laat zien. Begin 18de eeuw volgde een indrukwekkende verbouwing die Alden Biesen omvormde tot een adellijk lustslot met representatief karakter. In de geest van de tijd werd de eerste voorburcht ‘opengelegd’ om een relatie met het park aan te brengen. De opeenvolgende bouwkundige ontwikkelingen op Alden Biesen hebben ook steeds hun weerslag gehad op de bouwgeschiedenis van het Kasteel van Gemert, dat als commanderij van de Duitse Orde ‘onderhorig’ was aan de landcommandeur in Alden Biesen.

Lees meer »

Excursie Burg Linn (Krefeld, Dld) en Schloß Rheydt (Mönchengladbach, Dld) - 2005

Burg Linn behoort tot de meest imposante kasteelcomplexen aan de Nederrijn. Een 6-7 m hoge motte droeg omstreeks 1200 een rechthoekig natuurstenen woongebouw. De graven van Kleef, als nieuwe eigenaars, omgaven in de tweede helft van de 13de eeuw het heuvelplatform met een veelhoekige ringmuur in baksteen, voorzien van zes ronde muurtorens. In de 14de eeuw werden ringmuur en torens verhoogd en verrees er een groot woongebouw (Palas) tegen de ringmuur. In die ommuring werd een poorttoren en een echte Bergfried opgenomen. Eind 14de eeuw ging de burcht over naar de aartsbisschop van Keulen, die er een ‘ambtman’ op plaatste. Rondom het geheel werd in de 15de eeuw een tweede ringmuur (Zwinger) aangelegd. Later werden kasteel en stadje opgenomen in een moderne vestingaanleg. De bewaard gebleven voorburcht herbergt nu o.a. het 19de-eeuwse Jachtslot met een museum gewijd aan de rijke cultuurgeschiedenis van Krefeld en omgeving. In de jaren ’40 en ’50 werd de burcht zorgvuldig gerestaureerd. Zo’n tien jaar geleden kregen de torens hun dakbekroning terug.

Lees meer »

Excursie Kasteel Asten, Kasteel Croy en Kasteel Helmond - (Aarle-Rixtel) 2003

Het doel van deze excursie is een hernieuwde kennismaking met dit kasteel. Bevriende deskundigen zullen ons rondleiden door de geconsolideerde ruïne en ons op de hoogte brengen van de lopende plannen en actuele ontwikkelingen. Zo is het kasteelcomplex onlangs aangemerkt als Historische Buitenplaats en zal men ook deelnemen aan het Belvedère-project, wat onder andere betekent dat men zal trachten de historische lanen en beeklopen te herstellen. Als extraatje konden de deelnemers een onlangs teruggevonden korte film bewonderen, die een beeld geeft van de restauratiewerkzaamheden op Asten in de jaren dertig.

Lees meer »

Excursie Kasteel Heeze, Kasteel Geldrop en Kasteel Ammersoyen (Ammerzoden) - 2001

Kasteel Heeze werd in de 17de eeuw in een Klassieke bouwstijl aangelegd door de bekende bouwmeester Pieter Post. Het was bedoeld als vervanging voor het veel oudere kasteel Eymerick, waarvan alleen nog een laat-middeleeuwse zaalbouw is blijven staan achter het tegenwoordige kasteel. Dat eerste kasteel wordt al in 1203 vermeld in een verdrag tussen Brabant en Gelre en zou zich vanuit een rond grondplan ontwikkeld kunnen hebben. De geplande nieuwbouw van Pieter Post werd vanwege belastingperikelen niet helemaal voltooid. Het lopende bouwhistorisch onderzoek kan echter nog wel voor enige verrassingen zorgen. Het huidige kasteel bezit een boeiend interieur, waaronder een bijzondere badkamer uit de 18de eeuw. Verder opmerkelijke wandtapijten en antieke kasten. Sinds 1760 wordt het bewoond door de familie Van Tuyll van Serooskerken. Fraai gelegen in een groot kasteelpark met oprijlaan en duiventoren.

Lees meer »

Excursie Wasserburg Anholt (Isselburg, Dld) en Huis Bergh ( 's-Heerenberg) - 2000

Het huis Bergh ligt te 's-Heerenberg tegen de Duitse grens aan vlak bij Emmerich.Het imposante kasteel ontwikkelde zich vanuit een vroegere motte-burcht. Het werd in de 14e en 15e eeuw omgebouwd tot een veelhoekige waterburcht. Het geslacht Van den Bergh (o.a. heer van Boxmeer) speelde een belangrijke en bewogen rol in de geschiedenis van de Nederlanden, onder andere ten tijde van de Tachtigjarige Oorlog.Het kasteel werd enkele malen geteisterd door brand. De laatste keer in 1939 en daarna weer in oude luister hersteld door de toenmalige bewonersfamilie Van Heek.De kunstcollectie is uitzonderlijk te noemen en omvat schilderijen, kerkelijke kunst, beeldhouwwerken, munten en gebedenboeken.Naast het kasteel ontwikkelde zich het stadje 's-Heerenberg, voorzien van munthuis en stadsomwalling.

Lees meer »