Kasteel Montfort
Excursie 6 juli
Op 6 juli vond een zeer geanimeerde middagexcursie plaats naar de ruïne van Montfort in Limburg. Na het welkom met koffie/thee en gebak gaf Fedor Coenen het gezelschap een uitvoerige rondleiding in, op en onder de ten dele geconsolideerde ruïneresten. De directe voorgeschiedenis van het kasteel behoeft altijd nog een meer uitgebreid archeologisch onderzoek, maar vanaf 1251-1267 is de bouwgeschiedenis helder met de opmerkelijke aanleg van een veelhoekige burcht met vier ronde hoektorens. Als extra en voor het huidige Nederland uniek element verrees daarbij aan de frontzijde naast de ingang een zogeheten tour-à-bec, een snaveltoren. In dit geval een forse ronde toren, uitlopend op een punt aan de voorzijde. De aanleg kan worden toegeschreven aan Hendrik van Gelre, prins-bisschop (elect) van Luik met een discutabele reputatie. In 1277 kwam Montfort aan Gelre.
Kasteel Montfort, Voorjaarsexcursie 2019
Op de uitloper van een zandrug in het dal van de Vlootbeek werd in de jaren 1251-1267 een sterk kasteel gebouwd door Hendrik van Gelre, broer van de graaf van Gelre. Deze Hendrik was in 1247 gekozen tot bisschop van Luik (elect), maar werd nooit gewijd. Hij wist zich vele vijanden te maken, werd in 1274 afgezet en in 1285 vermoord.
Het kasteel van Montfort met de ‘tour-à-bec’ in het midden van de voorzijde en met de latere vestingwerken er omheen (1623).
Het kasteel, dat hij liet bouwen, vormt een van de hoogtepunten in de kasteelarchitectuur van de dertiende eeuw. Met zijn veelhoekige vorm en vier ronde hoektorens betekende het een overgang van het ronde naar het vierkante kasteeltype. Als bijzonder element (en
voor het huidige Nederland uniek) werd aan de voorzijde van de hoofdburcht een ‘tour-à-bec’ of snaveltoren toegevoegd. Deze ‘Grauwert’ is aan de achterzijde rond en bezit aan de voorzijde een spitse, oplopende punt. Bedoeld om blijdestenen te doen afketsen.
In 1277 kwam het kasteel onder de grafelijkheid van Gelre en werd in de jaren 1342-1343 voorzien van meer wooncomfort. Omstreeks 1540 werden buitenom vestingwerken met bastions toegevoegd, die in de zeventiende eeuw weer verdwenen.
In 1687 werd de ‘Grauwert’ opgeblazen en in 1780 volgde de sloop van een groot deel van het complex. Op een van de hoektorenrestanten werd in 1850 het zogeheten ‘Jachthuis’
gebouwd. Dit werd in 2005 gerestaureerd en ingericht tot bezoekerscentrum. Tijdens die campagne kwamen onbekende delen van het kasteel in het zicht, die in de nieuwe opzet werden meegenomen.
Reactie plaatsen
Reacties