Vereniging Vrienden van Brabantse Kastelen

Kasteel Stapelen in het Dommeldal te Boxtel is vooral bekend vanwege zijn neo-gotisch uiterlijk (Tudorstijl) uit het midden van de negentiende eeuw. Uit de periode daarvoor zijn voornamelijk de kapel en ridderzaal (met originele kap uit de veertiende eeuw) van belang. Het zijn dan ook vooral deze onderdelen die we tijdens ons bezoek mogen bekijken. Sinds 1915 is Stapelen een klooster van de Paters Assumptionisten, dat nu nog 14 bewoners telt. Een geslacht Van Stapelen kennen we vanaf de twaalfde eeuw, maar de vroegste bouwgeschiedenis van Stapelen blijft nog een onduidelijk hoofdstuk. In de loop van de dertiende eeuw kwam Stapelen vermoedelijk in bezit van de heren van Boxtel, die toen, naar het zich laat aanzien, hun oorspronkelijke woonplaats, de 'kerkheuvel' van Boxtel, verlieten en naar het Dommeldal verhuisden. Boxtel-centrum kreeg vanaf dat moment een klein-stedelijke opzet, vergelijkbaar met de hertogelijke stichtingen Oisterwijk, Eindhoven en St.-Oedenrode. Boxtel zelf bleef een vrije heerlijkheid tot 1439, toen het de leenhoogheid van Brabant accepteerde.

Voor wie wat wil nalezen: Het Brabants Kasteel 1992-3/4; 1994-1; 1999-1/2.